Brainstorm

Visualisatie en cartoon in het bijzonder draagt sterk bij aan het mobiliseren van een groep. Waar collega’s voorheen vastzaten in hun patroon van vertraging en weerstand, zien ze door de cartoon, die ontstaat vanuit hun uitspraken of louter aanwezigheid, dat ze ertoe doen. Er ontstaat on the spot een gedeeld visueel brein. Een cartoonesk verhaal waar zij onderdeel van uit maken.

Meet Het Team - en hun 'meeting-fratsen'

Cartoon laat, nog meer dan andere vormen van visualisatie en brainstormtechnieken, zien wat de dynamiek en het ‘gezicht’ van die groep is en wat de gezamenlijke dynamiek van mensen voortbrengt.

Het is op een leuke, humoristische manier confronterend en tegelijkertijd een dikke pluim naar de groep en haar proces. De cartoon zegt: ‘Jullie worden gezien, jullie doen ertoe en elk van jullie kunnen op haalbare wijze bijdragen aan het doel. Dit gaan we samen op de volgende, praktische manier doen…’

Waarom cartoon?

Het stripverhaal en de cartoon zit in ons collectieve geheugen. We hebben allemaal wel eens een Donald Duck, Jan, Jans en de Kinderen of Asterix gelezen. Cartoons zijn een humoristische, relativerende reflectie van onszelf. Donald Duck is populairder in Europa, Mickey Mouse in Amerika. Kennelijk herkennen we iets in die driftige pechvogel. Cartoon laat dus iets zien over onze (collectieve) identiteit en worden er allemaal in meer of mindere mate door geraakt. 

Ook op zakelijk vlak kan de cartoon sterk de identiteit en de koers van een bedrijf of de organisatie neerzetten, samen met de mensen die dat moeten gaan klaren. Cartoons laten zich, vaak samen met een geintje, door ons herkennen. Hiermee relativeren en verhelderen ze onze issues.

Een geintje mag ook, want de zakelijke wereld is al serieus genoeg. In het ergste geval zijn we hier onszelf en ons plezier kwijtgeraakt. Cartoons brengen onze identiteit en dat plezier terug.

Ook wanneer teamleden super goed op elkaar zijn ingespeeld en iedereen lekker in zijn vel zit heeft de cartoon een belangrijke uitwerking. In dat geval is deze vorm van visualiseren een dik compliment naar jullie ‘gezicht’, dynamiek en doelstellingen. De cartoon laat ons in de spiegel kijken en laat ons de weg zien.

Nieuwe Kennis, Nieuwe Oplossing

Hier laat ik je een voorbeeld zien van een brainstorm meeting die vertaald is naar een cartoon. Helder wordt hoe deze vorm van visualiseren nieuwe kennis en nieuwe oplossingen brengt voor issues op de werkvloer.

Het poppetje linksboven moet de projectleider van een team voorstellen en zegt: ‘We moeten de dingen die goed gaan vasthouden, de vraag is alleen hoe?’ Zijn handen zijn uitvergroot en houden angstvallig een emmer met allemaal krulletjes en vinkjes vast. Het zweet springt van zijn gestresste hoofd af. Rechtsboven staat een poppetje die Maaike moet voorstellen, één van de teamleden, en zij zegt: ‘We gaan te veel van project naar project en kijken te weinig achterom.’ Maaike slingert als een aapje van liaan naar liaan, de bananenschillen achter zich gooiend. In het midden van de cartoon staat een vergadertafel met ingedutte collega’s. De tekst eronder: We vergaderen te veel en we zijn hier te non-productief. Het brainstormende team staat voor meerdere issues. Wat te doen?

Het team kijkt tijdens deze meeting geregeld naar het ontstaan van de tekening en wijzen ernaar. De interactie tussen woord en beeld is op gang.

De drie genoemde tekeningetjes staan tussen andere cartoon tekeningen en vormen samen een geheel. 

Ineens ziet het team een dwarsverband ontstaan tussen de drie genoemde tekeningetjes. ‘We moeten de best practices vasthouden’, zegt teamlid Hein, ‘maar we gaan te snel over tot de waan van de dag. We moeten meer borgen, maar niet in de zoveelste meeting.’ ‘Waarom gaan we niet over tot stand ups’, zegt teamlid Petra, ‘waarin we als groep staand in 15 minuten 3 dingen noemen waarom het in deze best practice goed ging en vervolgens max. 5 stappen benoemen waaruit de best practices bestaan.’ ‘Goed idee!’, zegt teamlid Vincent,Vervolgens leggen we die punten en stappen vast in een ‘kookboek’ voor best practices, die makkelijk op te zoeken is op intranet.’Yes, dat is ‘m!’ zegt het team. Rechts beneden ontstaat er een tekeningetje van een kookboek met poppetjes die er lampjes, stapjes en vinkjes in stoppen.

Met deze cartoon wil ik laten zien hoe er dwarsverbanden en daarmee nieuwe kennis en oplossingen ontstaan met verschillende onderdelen van de cartoon. Live cartoons laten hiermee  scherp een oplossing zien die men al pratend en schrijvend misschien over het hoofd had gezien.

Samen aan de slag!